Geneza obrzędów pogrzebowych – pompa funebris

 

Kwiaty od zawsze były związane z wyrażaniem przez człowieka emocji. Ich kształt, kolor czy baśniowo-mitologiczna geneza nadawały im niepowtarzalnego znaczenia, które bardzo szybko zostało wykorzystane przez tradycję funeralną. Idea pięknego, bogatego pogrzebu, który ma być hołdem dla zmarłego wodza, króla – osoby ważnej dla danej społeczności – bardzo szybko stała się tradycją, którą chętnie przejęli ludzie z niższych warstw społecznych. I tak pompa funebris czyli pogrzebowy przepych stał się tradycją dla wielu religii i kultur. O przepychu i randze zmarłego świadczy ilość kwiatów. Dziś z tradycją pogrzebową wiąże się składanie wokół trumny wiązanek z czarnymi ( względnie fioletowymi) szarfami, które komponują się z całością pożegnalnej wiązanki. Najczęściej do tworzenia wiązanek pogrzebowych, które są wyrazem kondolencji, używa się takich gatunków jak: kalia, anturium, chryzantema. Jednak florystyka przełamuje typowe rozumienie tradycji funeralnej i wykorzystuje także kwiaty, które są najczęściej wykorzystywane w tworzeniu wiązanek w ogóle. I tak w wiązankach składanych przy trumnie zmarłego już podczas przedpogrzebowych modlitw, później w kościele w czasie mszy pogrzebowej, a w końcu na grobie, można często zauważyć goździki, róże, rzadziej gerbery. Wśród kwiatów często pojawiają się gatunki oryginalne – pozornie odstające od tradycji funeralnej – zależy to jednak najczęściej od sezonowości roślin. Rzadkością stało się wykorzystywanie kwiatów sztucznych, które z kolei często zdobią stroiki świąteczne, które cechuje trwałość. Na pogrzebach preferuje się wiązanki z kwiatów żywych, nawet jeśli w czasie gorącego lata czy mroźnej zimy nie są aż tak trwałe jak o innej porze roku. Żywe kwiaty są wyrazem szacunku i pamięci o zmarłym, ale są też sygnałem dla rodziny i bliskich zmarłego, że jest nam przykro z powodu jego odejścia. O ile kolorystyka kwiatów w bukietach okazyjnych jest jak najbardziej dowolna, to w przypadku bukietów, wiązanek, wieńców pogrzebowych tendencją jest używanie kolorów stonowanych, pastelowych, bez rażących akcentów. Barwy wyraziste takie jak czerwień kalii czy róż jest dopuszczalna dla rodziny zmarłego, by wyrazić miłość, oddanie. Natomiast białe lilie czy inne gatunki najczęściej na grobie zmarłego składają dzieci. Tradycja funeralna w Polsce przeżywała kryzys, bo tematyka związana ze śmiercią stała się tematem tabu, jednak od kilkunastu lat temat pogrzebu i odnowienie tradycji tzw. pompa funebris sprawia, że można wybierać z bardzo bogatej oferty kwiatowej, która często uwzględnia też indywidualne preferencje pogrążonych w żałobie. O ile pogrzeb jest przeżyciem smutku i żalu po odejściu zmarłego, to kwiaty są znakiem, że żywi pamiętają, jednoczą się w bólu z bliskimi zmarłego. Wiązanki, wieńce czy kwiaty pogrzebowe należy zamówić przed pogrzebem, bowiem dobór kwiatów, dodatków, wydrukowanie podziękowań na wstążce jest czasochłonnym procesem, choć kwiaciarnie o stałej ofercie funeralnej z długą tradycją bardzo sprawnie trafiają gusta zamawiający i rzetelnie realizują zamówienia. Jeśli jesteśmy dalszą rodziną – skromniejszą wiązankę możemy zakupić w dzień pogrzebu, choć wtedy musimy się liczyć z tym, że będzie zrobiona z dostępnych w kwiaciarni roślin. Warto też zastanowić się nad wyborem gatunków i dodatków, aby powstanie wiązanki i nasze kondolencje były wyrazem rzeczywistego żalu po stracie osoby zmarłej, która odeszła z grona bliskich.

 

Hades